Η συγκλονιστική ιστορία που έμεινε θαμμένη για δεκαετίες ολόκληρες στο σκοτάδι έρχεται ξανά στην επιφάνεια προκαλώντας ρίγη συγκίνησης σε όλο τον καλλιτεχνικό κόσμο. Ο μυθικός και ανεπανάληπτος Σωτήρης Μουστάκας, ένας από τους πιο λαοφιλείς και ιδιοφυείς ηθοποιούς που γέννησε ποτέ αυτός ο τόπος, βρέθηκε μια ανάσα από την απόλυτη παγκόσμια καταξίωση και το πολυπόθητο χρυσό αγαλματίδιο, αλλά η μοίρα του έπαιξε το πιο σκληρό παιχνίδι. Ένα παιχνίδι χρονικής ακρίβειας που κρίθηκε για μόλις δύο λεπτά της ώρας, εκατόν είκοσι δευτερόλεπτα κινηματογραφικού φιλμ που του στέρησαν την επίσημη υποψηφιότητα για το Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου.
Όλα ξεκίνησαν το μακρινό 1964, όταν ο νεαρός και άγνωστος τότε Σωτήρης Μουστάκας έκανε το μεγαλειώδες κινηματογραφικό του ντεμπούτο στην εμβληματική ταινία Αλέξης Ζορμπάς, υπό τις οδηγίες του σπουδαίου σκηνοθέτη Μιχάλη Κακογιάννη. Ο ρόλος του ήταν μικρός αλλά απίστευτα απαιτητικός, καθώς κλήθηκε να ενσαρκώσει τον Μιμυθό, τον τρελό του χωριού. Με μια συγκλονιστική εκφραστική δεινότητα, έναν ασύλληπτο εσωτερικό ρυθμό και ένα βλέμμα που μαγνήτιζε την οθόνη, ο πρωτοεμφανιζόμενος ηθοποιός κατάφερε να επισκιάσει ακόμα και ιερά τέρατα της υποκριτικής, αφήνοντας άναυδους τους πάντες στο πέρασμά του.
Οι πανίσχυροι Αμερικανοί παραγωγοί της ταινίας, βλέποντας το τελικό αποτέλεσμα στα σκοτεινά δωμάτια του μοντάζ, έπαθαν κυριολεκτικά σοκ. Η ερμηνεία του Μουστάκα ήταν τόσο καθηλωτική, τόσο ωμή και ταυτόχρονα βαθιά ανθρώπινη, που οι ξένοι ειδικοί και οι κριτικοί του Χόλιγουντ άρχισαν αμέσως να ψιθυρίζουν το όνομά του για τα επερχόμενα βραβεία της Ακαδημίας. Οι εκτιμήσεις και τα προγνωστικά τον έστελναν με μαθηματική ακρίβεια κατευθείαν στην τελική πεντάδα για το Όσκαρ δεύτερου ανδρικού ρόλου. Η κινηματογραφική δόξα και οι πόρτες των μεγαλύτερων στούντιο του κόσμου ήταν έτοιμες να ανοίξουν διάπλατα για τον νεαρό Έλληνα.
Όμως, κανένας δεν είχε υπολογίσει μια αδιανόητη λεπτομέρεια, έναν γραφειοκρατικό σκόπελο που έμελλε να γκρεμίσει όλα τα μεγάλα όνειρα. Η επιτροπή απονομής των Όσκαρ είχε θέσει έναν απαράβατο, σκληρό όρο στο καταστατικό της, ο οποίος αφορούσε την αυστηρή χρονική διάρκεια της εμφάνισης κάθε ηθοποιού στην οθόνη προκειμένου να έχει το δικαίωμα να διεκδικήσει το βραβείο. Εκείνη την εποχή, το μίνιμουμ όριο που απαιτούσε η Ακαδημία ήταν τα τριάντα λεπτά συμμετοχής.
Ο Μιχάλης Κακογιάννης, επικεντρωμένος στην καλλιτεχνική ροή και τη σκηνοθετική αρτιότητα του έργου, δεν υπολόγισε ποτέ αυτή την ψυχρή τεχνική παράμετρο. Όταν η ταινία ολοκληρώθηκε, αποκαλύφθηκε η τραγική αλήθεια. Ο χρόνος που ο Σωτήρης Μουστάκας βρισκόταν στο πλάνο υπολειπόταν κατά δύο μόλις λεπτά για να πιάσει το απαιτούμενο όριο. Για εκατόν εικοσι δευτερόλεπτα, η επίσημη υποψηφιότητά του ακυρώθηκε με τον πιο ψυχρό τρόπο από τους διοργανωτές. Ο ίδιος ο ηθοποιός βίωσε την απόλυτη πικρία του άδικου αποκλεισμού, βλέποντας το τρένο για το Χόλιγουντ να χάνεται μέσα από τα χέρια του εξαιτίας ενός ρολογιού. Χρόνια αργότερα, η Ακαδημία άλλαξε αυτόν τον παράλογο κανόνα μειώνοντας το όριο στα οκτώ λεπτά, όμως για τον αξέχαστο καλλιτέχνη ήταν ήδη πολύ αργά.
Αυτή η χαμένη ευκαιρία δεν ήταν το μόνο σκοτεινό σημείο που σημάδεψε την πολυτάραχη ζωή του. Πίσω από τα λαμπερά φώτα και το αστείρευτο γέλιο που χάριζε απλόχερα στο κοινό, κρυβόταν ένας μεγάλος προσωπικός δαίμονας. Ο Σωτήρης Μουστάκας είχε έναν σοβαρό εθισμό στον τζόγο, ένα πάθος που τον οδήγησε στα πρόθυρα της καταστροφής. Η κατάσταση ξέφυγε εντελώς από κάθε έλεγχο όταν αναγκάστηκε να δανειστεί υπέρογκα ποσά από αδίστακτους τοκογλύφους, οι οποίοι παραμόνευαν έξω από το καζίνο της Πάρνηθας αναζητώντας απελπισμένα θύματα.
Όταν ο ηθοποιός αδυνατούσε να επιστρέψει τα χρωστούμενα, οι κακοποιοί πέρασαν στην αντεπίθεση με τον πιο άγριο τρόπο. Προχώρησαν στην απαγωγή του, κρατώντας τον όμηρο και απειλώντας ευθέως να τον εξαφανίσουν από προσώπου γης αν δεν έπαιρναν τα χρήματά τους. Ο τρόμος και η αγωνία χτύπησαν κόκκινο. Τη σωτηρία έφερε σαν από μηχανής θεός ο στενός του φίλος και γνωστός θεατρικός παραγωγός Αλέξανδρος Παρίσης. Χωρίς να διστάσει στιγμή, συγκέντρωσε το απαιτούμενο ποσό, πλήρωσε τους αδίστακτους εκβιαστές και κατάφερε να απελευθερώσει τον αγαπημένο καλλιτέχνη, τον οποίο οι απαγωγείς επέστρεψαν και πέταξαν κυριολεκτικά μέσα από το πορτμπαγκάζ ενός αυτοκινήτου. Μέχρι το τέλος της ζωής του, στις 4 Ιουνίου 2007, όταν νικήθηκε από την επάρατη νόσο, κουβαλούσε μέσα στην ψυχή του αυτά τα βαριά μυστικά.
@newsbreakgr Σωτήρης Μουστάκας: Αφηγείται πώς βρέθηκε να παίζει στο Ζορμπά του Κακογιάννη που παρ’ ολίγον να του δώσει υποψηφιότητα για Όσκαρ… #SotirisMoustakas ♬ original sound – newsbreak
